Η ελληνική λέξη «πρόπολη» αποτελείται από το πρόθημα προ- (= υπέρ ή στην άμυνα) και το ουσιαστικό πόλη και σημαίνει «υπεράσπιση της κυψέλης». Η γενική σύσταση της πρόπολης και οι παράγοντες που την επηρεάζουν είναι πλέον γνωστοί μέσω τεχνικών ανάλυσης. Ωστόσο η προέλευση της διχάζει τους μελετητές ανάμεσα σε δύο θεωρίες, αυτή που υποστηρίζει την παραγωγή της από τις μέλισσες και αυτή που υποστηρίζει ότι οι μέλισσες συλλέγουν την πρόπολη από τα φυτά τα οποία την παράγουν. Εξίσου αποδεδειγμένη είναι και μια ενδιάμεση θεωρία, που υποστηρίζει ότι έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η πρόπολη είναι προϊόν τόσο φυτικής (μπουμπούκια φύλλων ορισμένων δέντρων) όσο και ζωικής (κερί και έκκριμα που προστίθεται από τις μέλισσες) προέλευσης. Οι μέλισσες χρησιμοποιούν πρόπολη για να εξομαλύνουν τους εσωτερικούς τοίχους, να σφραγίζουν τρύπες στις κηρήθρες τους και για να καλύψουν τα πτώματα των εισβολέων που πέθαναν μέσα στην κυψέλη, αποφεύγοντας την αποσύνθεσή τους. Η πρόπολη προστατεύει επίσης την αποικία από ασθένειες λόγω της αντισηπτικής της αποτελεσματικότητας και των αντιμικροβιακών της ιδιοτήτων.
Σύσταση και δράσεις της πρόπολης
Η χημική σύσταση της Πρόπολης σχετίζεται αρκετά με τις ρητίνες και τα φυτικά βάλσαμα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή της με πάνω από 300 διαφορετικές χημικές ενώσεις να εντοπίζονται ανάμεσα στα συστατικά της. Οι κύριες ομάδες χημικών ενώσεων που ανευρίσκονται στην πρόπολη -εκτός της ρητίνης- είναι τα κεριά, οι πολυφαινόλες (φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα) και τα τερπενοειδή. Τα ποσοστά και τα είδη αυτών των ενώσεων διαφέρουν ανάμεσα σε πρόπολες προερχόμενες από διαφορετικούς γεωγραφικούς τόπους, διαφορετικά είδη μέλισσας και διαφορετικά φυτά, με την ελληνική πρόπολη να αποτελεί, αν όχι την πιο πλούσια, μια από τις πλουσιότερες σε διαφορετικές φαινολικές ενώσεις πρόπολη με μία ικανή ποικιλία και σε τερπενοειδή.
Από τα παραπάνω συστατικά τα πιο ενεργά είναι οι πολυφαινόλες και τα τερπενοειδή, ενώ ανάμεσα στα φλαβονοειδή που αποτελούν την Πρόπολη απαντάται η Κουερσετίνη. Ακόμα, εντοπίζονται Μακροστοιχεία και Ιχνοστοιχεία (Mn, Fe, Si, Mg, Zn, Se, Ca, K, Na, Cu) όπως και βιταμίνες B1, B2, B6, C and E και αμινοξέα . Όλα τα στοιχεία που συνθέτουν την πρόπολη είναι υπεύθυνα για την αντιβακτηριδιακή της δράση.
Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:
- Zulhendri F, Chandrasekaran K, Kowacz M, Ravalia M, Kripal K, Fearnley J, Perera CO.Antiviral, Antibacterial, Antifungal, and Antiparasitic Properties of Propolis: A Review. 2021 Jun 11;10(6):1360. doi: 10.3390/foods10061360. PMID: 34208334; PMCID: PMC8231288 .
- Przybyłek I, Karpiński TM. Antibacterial Properties of Propolis. 2019 May 29;24(11):2047. doi: 10.3390/molecules24112047. PMID: 31146392; PMCID: PMC6600457.
- Auten, R., Davis, J. Oxygen Toxicity and Reactive Oxygen Species: The Devil Is in the Details.PediatrRes 66, 121–127 (2009). https://doi.org/10.1203/PDR.0b013e3181a9eafb .